در حالی که ایران عملاً صادرات نفت همسایگان عرب خود را از طریق تنگه هرمز مختل کرده، اما ارسال نفت خام خود را تا حد زیادی بدون وقفه ادامه داده است.
از زمان آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، ایران دستکم ۱۶ کشتی و نفتکش را هدف قرار داده که این امر جریان عبور از یکی از حیاتیترین گلوگاههای انرژی جهان را بهشدت کاهش داده است.
دادههای شرکت اطلاعات کالایی Kpler که توسط ایران اینترنشنال مشاهده شده، نشان میدهد صادرات نفت خام ایران در ماه جاری به طور متوسط بیش از ۱.۵ میلیون بشکه در روز از طریق تنگه هرمز بوده است.
تخلیه نفت در بنادر چین نیز افزایش یافته و از حدود ۱.۱۷ میلیون بشکه در روز در فوریه به بیش از ۱.۲۵ میلیون بشکه در روز در ماه مارس رسیده است. آمارهای آژانس بینالمللی انرژی (IEA) و شرکت اطلاعات دریایی Lloyd’s List نیز به افزایش قابل توجه ارسال نفت ایران اشاره دارند.
هفته گذشته، ایران همچنین یک محموله دو میلیون بشکهای را از جاسک — تنها پایانه صادراتی این کشور در خارج از تنگه هرمز — بارگیری کرد؛ نخستین محموله از این نوع از اکتبر ۲۰۲۴ تاکنون.
پیش از تشدید تنشها، روزانه حدود ۱۴.۷ میلیون بشکه نفت خام و ۴.۸ میلیون بشکه فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور میکرد؛ یعنی حدود یکپنجم مصرف جهانی نفت.
در میان تولیدکنندگان خلیج فارس، تنها عربستان سعودی و امارات متحده عربی خطوط لولهای دارند که میتوانند تنگه هرمز را دور بزنند. با این حال، حتی این مسیرهای جایگزین نیز پیش از این تا حدی مورد استفاده قرار گرفته بودند.
بر اساس گزارش لویدز لیست، صادرات ترکیبی عربستان، امارات و عمان از طریق بنادر خارج از خلیج فارس در ماههای اخیر به طور متوسط حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز بوده، اما اکنون به حدود ۶ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است — رقمی که هنوز فاصله زیادی با جبران کاهش جریان نفت دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه گفت نیروی دریایی آمریکا «بهزودی» اسکورت نفتکشها در این آبراه را آغاز خواهد کرد، هرچند مقامات هنوز جدول زمانی یا جزئیات عملیاتی آن را اعلام نکردهاند.
در همین حال، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران روز یکشنبه در واکنش به گمانهزنیها درباره تمایل تهران به مذاکره گفت: «ما هرگز درخواست آتشبس نکردهایم… و آمادهایم تا هر زمان که لازم باشد از خود دفاع کنیم».
لویدز لیست برآورد میکند که حتی با اسکورت دریایی نیز در عمل بیش از حدود ۱۰ درصد از حجم از دسترفته قابل بازیابی نخواهد بود — ارزیابیای که یادآور بازیابی محدود جریان نفت پس از حملات حوثیها در بابالمندب است.
آژانس بینالمللی انرژی روز پنجشنبه اعلام کرد اختلالات ایجاد شده باعث کاهش حدود ۸ میلیون بشکه در روز نفت خام و ۲ میلیون بشکه دیگر میعانات گازی و مایعات گاز طبیعی در عرضه جهانی شده است.
در واکنش، ۳۲ کشور عضو این آژانس قصد دارند طی ۱۲۰ روز و از هفته آینده حدود ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک خود را آزاد کنند؛ از جمله حدود ۱۷۲ میلیون بشکه از آمریکا و ۸۰ میلیون بشکه از ژاپن.
با این حال، کریس رایت وزیر انرژی آمریکا روز یکشنبه گفت هیچ تضمینی وجود ندارد که قیمت نفت در هفتههای آینده کاهش یابد.
مقاله اصلی در وبسایت Iran International منتشر شده است.