İranın ən iri iki polad müəssisəsinə endirilən zərbələr illik ən azı 6 milyard dollar ixrac gəlirinin itirilməsi ilə nəticələnə və ölkəni illər sonra ilk dəfə olaraq xalis ixracatçıdan xalis idxalçıya çevirə bilər.
Xuzestan Polad Şirkəti cümə günü ABŞ və İsrail tərəfindən həyata keçirilən hücumlardan sonra fəaliyyətini dayandırıb. Məlumatlara görə, İsfahan kompleksindəki bölmələr də zərər görüb. Bu iki zavod birlikdə İranın illik 32 milyon tonluq istehsalının təxminən yarısını təşkil edir — bu isə iki onillik ərzində qurulmuş və Qərb sanksiyalarına baxmayaraq qorunub saxlanılmış istehsal bazasıdır.
İqtisadi təsir olduqca böyükdür. Polad sektoru İranın ÜDM-nin təxminən 5%-ni təşkil edir və təchizat zənciri boyunca 1,2 milyon iş yerini dəstəkləyir. Bu sahə İslam Respublikasının ən etibarlı xarici valyuta qazandıran sektorlarından biridir: hər il 11 milyon tondan çox ixrac edilir, cəmi 2 milyon ton idxal olunur — bu isə milyardlarla dollar dəyərində 9 milyon tonluq xalis profisit deməkdir.
Əgər İsfahan və Xuzestan müəssisələri daimi olaraq fəaliyyətini dayandırsa, Ümumdünya Polad Assosiasiyasının məlumatlarına görə bu profisit illik 6 milyon tonluq kəsirə çevriləcək.
İran bu sənayeni sanksiyalara baxmayaraq qurub. İstehsal 2005-ci ildə 10 milyon tondan az səviyyədən ötən il 32 milyon tona yüksəlib, baxmayaraq ki, 2018-ci ildə yenidən tətbiq olunan ABŞ sanksiyaları istehsal gücünün artımını məhdudlaşdırıb. Ölkə qlobal miqyasda 10-cu yerdədir — regionda yalnız Rusiya və Türkiyədən geri qalır. Təkcə İsfahandakı Mobarakeh Polad Şirkəti ildə 10,3 milyon ton istehsalla dünyanın ən böyük istehsalçıları arasında 43-cü yerdədir.
Bu sənaye eyni zamanda İranın müdafiə sektorunu da təmin edir və iqtisadi zərərə strateji ölçü əlavə edir.
İran daha sonra Bəhreyn və BƏƏ-də alüminium müəssisələrinə zərbələr endirib.
Orijinal məqalə Iran Open Data Center-də dərc olunub.